System prawa

Wysokość odszkodowania i/lub grzywny jest zawsze wyrażana jest w wielbłądach, a ściślej rzecz biorąc w samicach wielbłądów w wieku od trzech do siedmiu lat. Jeden wielbłąd jest warty tyle samo co trzy krowy lub dziesięć owiec. Strony mogą też zdecydować się na uiszczenie zasądzonego wyroku w pieniądzach. Obecnie jeden wielbłąd warty jest około 300 amerykańskich dolarów.

Odszkodowania i grzywny płacone są nie przez sprawcę ale przez jego rodzinę i trafiają do rąk rodziny ofiary.

Niżej podane wysokości są wartościami maksymalnymi, a zatem rodzina ofiary może zgodzić się na niższe odszkodowanie. Zbrodnia popełniona na członku innego plemienia pociąga za sobą obowiązek wypłacenia całej sumy. Jeśli jednak plemiona te pozostają ze sobą w bliskich kontaktach, plemię ofiary może zwrócić rodzinie sprawcy od dziesięciu do czterdziestu procent odszkodowania w geście dobrej woli.

Morderstwo

Ogólna zasada jest taka, że ten, kto zamordował sam traci życie. Jednak rodzina zamordowanego może zdecydować się na przyjęcie tzw. mak, czyli odpowiednio 100 wielbłądów za zamordowanie mężczyzny, bądź 50, jeśli ofiarą morderstwa jest kobieta. Jeśli morderstwo było szczególnie okrutne, karą za nie jest śmierć sprawcy i rodzina ofiary nie może się temu sprzeciwić. Jeśli morderca zbiegnie za granicę, to wówczas inny przedstawiciel jego rodziny o takim samym statusie społecznym będzie musiał ponieść śmierć. Ta ostatnia zasada ma za zadanie zapewnić współpracę rodziny w poszukiwaniach mordercy.

Morderstwo dziecka pociąga za sobą konieczność wydania jego rodzinie trzydziestu wielbłądów, jeśli ofiarą jest chłopiec i piętnastu jeśli ofiarą jest dziewczynka, jeśli jednak zamordowane dziecko potrafiło biegać, traktuje się je tak jak osobę dorosłą.

Zabójstwo

Kiedy śmierć człowieka została spowodowana nieumyślnie, jego rodzina otrzymuje od sześćdziesięciu do siedemdziesięciu wielbłądów. Normalna wysokość odszkodowania za śmierć kobiety to trzydzieści – trzydzieści pięć wielbłądów, za chłopca trzydzieści, za dziewczynkę piętnaście. Jeśli ofiarą jest marynarz, który zginął na morzu, właściciel statku musi przekazać jego rodzinie 100 wielbłądów. Jeśli śmierć nastąpi w czasie gdy nie pełni on służby rodzina otrzymuje pięćdziesiąt wielbłądów. Zaś gdyby śmierć nastąpiła z jego winy, to właściciel statku nie jest nic nikomu winien.

Gwałt

Zasady zmieniają się w zależności od tego kto, kogo zgwałcił. Najsurowiej karane jest zgwałcenie dziewczyny która jest zarówno panną jak i dziewicą. Najmniej wielbłądów płaci się za zgwałcenie wdowy.

  • Spowodowanie trwałego uszczerbku na zdrowiu.
  • Strata jednego oka: pięćdziesiąt wielbłądów, dwóch oczu sto wielbłądów.
  • Strata nosa: pięćdziesiąt wielbłądów.
  • Strata jednego ucha: trzydzieści sześć wielbłądów, dwóch uszu, siedemdziesiąt dwa wielbłądy.
  • Strata języka: pięćdziesiąt wielbłądów.
  • Strata zęba: do trzydziestu pięciu wielbłądów, w zależności od tego który to ząb.
  • Strata prawej ręki: czterdzieści wielbłądów, lewej ręki, trzydzieści wielbłądów.
  • Strata palca: do pięciu wielbłądów, w zależności od tego jak czy poszkodowany stracił cały palec czy też jego część.
  • Strata kciuka: dziesięć wielbłądów.
  • Strata nogi: czterdzieści wielbłądów.
  • Strata palca u nogi: pięć wielbłądów.

Jeśli szkoda została spowodowana umyślnie, sumę odszkodowania podwaja się.

Poważne zranienie

Jeśli ktoś zostanie poważnie zraniony, wówczas rodzina sprawcy ma obowiązek zaopiekować się nim do czasu aż nie wydobrzeje. Jeśli w czasie rekonwalescencji poszkodowany umrze jego rodzinie należy się odszkodowanie w wysokości 100 wielbłądów. Dla kobiet norma ta wynosi 50 wielbłądów. Jeśli rana okaże się być bardzo poważną i nieuleczalną rodzina zranionego mężczyzny otrzyma dwieście wielbłądów, zaś kobiety 100 wielbłądów.

Kradzież

Złodziej, który ukradł zwierzę musi je zwrócić i dorzucić jeszcze jedno o tej samej wartości. Złodziej, który ściął cudze drzewo eukaliptusowe musi zapłacić od dziesięciu do dwudziestu wielbłądów. Złodziej, który skradł samochód musi wypłacić jego równowartość, a w pewnych przypadkach nawet dwukrotnie więcej.

Szkody

Każdy kto przypadkowo wyrządzi szkodę na cudzej własności musi wynagrodzić właścicielowi straty. Jeśli kierowca przypadkowo potrąci zwierzę hodowlane, musi wypłacić jego równowartość. Drogi nie są w wyłączny użytkowaniu zmotoryzowanych. Kierowcy muszą odnosić się z szacunkiem do innych użytkowników dróg, w tym także do zwierząt.

Obraza

Jeśli osoba godna szacunku zostanie obrażona, zasądza się grzywnę, która jednak nie zostanie wypłacona, jeśli osoba na którą ją nałożono nie popełni drugi raz tego samego wykroczenia.

Bydło przy wodopoju

Kiedy przy wodopoju zdolnym do obsłużenia jednego stada zjawi się dwóch pasterzy, pierwszeństwo ma ten, który ma mniejsze stado.

Bibliografia:

  • A. Burale, Xeerkii Somaalidii Hore (Mogadishu, Akadeemiyaha Dhaqanka, 1977)
  • Ali Musse Iye, Le Verdict de L’Arbre, Le Xeer Issa, Etude d’une Democratie Pastorale (Djibouti, n.p. 1990)
  • I. M. Lewis: A Pastoral Democracy. A study of Pastoralism and Politics among the Northern Somali (Oxford Univ. Press 1981)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.